Ontwikkeling van methoden voor de interactieve inzet van sociale media rond kunstactiviteiten.
Tools voor cultuurprofessionals.
Hoe kun je het gesprek over en rond kunstactiviteiten tot stand brengen en mogelijk verdiepen? Het onderzoeksproject Ruimte voor dialoog probeert antwoord te geven op die vraag, door het ontwikkelen van sociale media strategieën hiervoor. Zo wilden we de dialoog over of rond datgene dat de betrokken kunstenaars en kunstorganisaties aan de orde wilden stellen een plek geven in een digitale omgeving.

Vijf kunstorganisaties werkten mee door verschillende cases aan te wijzen waarmee we als professionals en onderzoekers aan de slag zijn gegaan. Allereerst zijn sociale media strategieën ontwikkeld voor de voorstelling De wierheid fan Wylgeragea en – in twee fasen - het talentontwikkelingsproject Fulkaans van Keunstwurk. Daarop is gewerkt aan strategieën voor een community rond de tentoonstelling Escher op reis van het Fries Museum, de voorstelling Elkenien is in prutser van Tryater en Natuurlijk klassiek van Stadsschouwburg De Harmonie. Fulkaan kreeg nog een vervolg in NEO (Never Ending Orchestra).

Er valt veel te zeggen over het ontwikkelingsproces dat we met elkaar hebben doorlopen. Op deze website vind je een verzameling van inzichten vanuit verschillende perspectieven, vanuit de onderzoekers, de professionals, docenten en studenten. De aard van de bijdragen is dan ook heel verschillend. Dat nodigt, zo hopen wij, uit tot dialoog. Daarom is er ook een forum op deze website te vinden waarin we, eigen aan de doelstellingen van Ruimte voor dialoog, gezamenlijk verder kunnen bouwen aan kennis over het stimuleren van betekenisvolle interactie op sociale media die bijdragen aan het versterken van het maatschappelijk belang van de kunsten.

Graag tot ziens, ook namens de betrokken professionals,


Antine Zijlstra
(NHL Stenden Hogeschool)


Navigatie

Deze website heeft als doel de bevindingen van het onderzoeksproject ‘Ruimte voor Dialoog’ voor een breder publiek toegankelijk te maken en om tools aan te reiken aan cultuur- en marketingprofessionals uit het werkveld. Om door deze website te navigeren kan een keuze gemaakt worden uit het type inhoud (content: onderzoek → blauw, reflectie → roze, en tools → wit), de organisatie (de cases) waar het over gaat, en de thema’s die uit het onderzoek naar voren kwamen. Deze kunnen als verschillende filters in combinatie met elkaar worden toegepast om alleen die berichten te tonen waar op dat moment interesse voor is. Klik op het minnetje achter het filter of op het filtericoon zelf om het filter te wissen.

Deze website is net beschikbaar. Dat betekent dat er mogelijk nog onvolkomenheden zijn. Laat het ons weten via: info@ruimtevoordialoog.nl

Wanneer de inhoud van de berichten vragen oproept, zien we je reactie graag op het forum. We zetten de dialoog daarover namelijk graag in gang!



Aandacht krijgen op sociale media – hoe doe je dat? (de praktijk)

Annet ten Brug

Aandacht krijgen in theorie

Om te zorgen dat mensen reageren op wat je op sociale media schrijft, moet je de aandacht van je potentiële reageerders vangen. Dit geldt trouwens niet alleen op sociale media: een gesprek komt niet op gang als je gesprekspartner niet let op wat jij zegt maar naar het plafond kijkt of zijn peuter probeert te corrigeren. Mensen kunnen daarnaast aandacht hebben zonder iets écht waar te nemen (Kentridge, Nijboer, & Heywood, 2008). Dus voor een snelle onbewuste reactie is alleen aandacht wellicht genoeg. Maar wil je een inhoudelijk gesprek aangaan wil je je gesprekspartner er met zijn volle bewustzijn bij hebben.

Maar hoe krijg je deze bewuste aandacht voor een post op sociale media? Het is belangrijk om te weten wiens aandacht je wil. Deze mensen kunnen niet overal aandacht voor hebben en selecteren daarom deels onbewust de informatie die op dat moment het meest relevant is voor hem/haar. Kortom: mensen filteren. Maar ondanks dat informatie heel relevant kan zijn, is het moeilijk er aandacht voor te hebben als het staat tussen veel gelijksoortige (óók relevante) informatie. En soms is iets helemaal niet relevant, maar omdat het enorm opvalt trekt het toch de aandacht van mensen (Wickens, & McCarley, 2008).

Tenslotte heb je het effect van herhaling. Als we iets relevant vinden hebben we daar meer aandacht voor, en hoewel met herhaling deze aandacht in eerste instantie toeneemt, neemt aandacht af als iets bekend is en voorspelbaar wordt (Pearce & Mackintosh, 2010).

Aandacht krijgen in de praktijk

Aan de hand van bovenstaande theorie kun je een aantal aanbevelingen doen voor het maken van sociale media posts die aandacht krijgen en daarmee een grotere kans hebben om tot een gesprek te leiden.

Te beginnen met het goed definiëren van de doelgroep: om aan te sluiten op wat zij relevant vinden moet je eerst vrij precies weten wie zij zijn. Een valkuil kan zijn om een (te) brede doelgroep te willen bereiken: weinig is relevant voor ‘alle Friezen’, ‘alle mannen’, etc.
Een tweede aanbeveling heeft te maken met opvallen. Het is daarom belangrijk om te weten hoe andere mensen aandacht proberen te krijgen zodat je je kan onderscheiden.
Tenslotte is herhaaldelijk aanbieden een middel om meer aandacht te krijgen. Herhaling kan van alles zijn, bijvoorbeeld herhaling van beeld, in tekst, in structuur, in onderwerp.

Het lijkt simpel, maar het is niet simpel, zo werd duidelijk toen de medewerkers voor de deelnemende cases aan de slag gingen met hun sociale mediastrategie.

De strategie van de herhaling werd toegepast door Keunstwurk bij ‘ik ben NEO’. Met een sterk beeldmerk maakten ze elke week content in een aantal herkenbare categorieën zoals een stelling, een persoonlijk verhaal en het stellen van een open vraag. Dit was van te voren uitgedacht:

“Ja zodat mensen (…) ook herkenning krijgen, want nu ook die zwart/wit foto’s met dat rooie balkje met die vragen de hele tijd erin. Als ik dat nu op mijn tijdlijn zie dan denk ik: oh ja dat is die groep.”

Bij herhaling is het ook in dit geval de balans zoeken tussen net genoeg en té veel. Bij teveel van hetzelfde neemt de aandacht van je publiek af. Dit proces wordt ook beschreven door de productiemedewerker:

“Ik heb de content kalender de laatste twee weken een klein beetje uitgedund. Omdat ik van een paar mensen heb gehoord van: ja het is heel leuk wat er allemaal gepost wordt, maar het is té’. (…) Je moet daar wel altijd een beetje een lijn in zoeken. Dat is wel wel lastig denk ik, want je wil ook niet voor een overkill zorgen (…).”

Het definiëren van de doelgroep was voor Tryater een lastig vraagstuk. Die is namelijk heel breed: Tryater maakt allerlei voorstellingen voor verschillende doelgroepen. De meeste toeschouwers komen uit Friesland, maar zij komen met uiteenlopende motivaties: de een komt vooral om geëntertaind te worden, de ander komt voor de inhoud. Er speelt de wens om in het algemeen het publiek van Tryater wat te ‘verjongen’. Wat ‘De Wierheid van Wylgeragea’ betreft, hoef je geen echte theaterkenner te zijn om het stuk te begrijpen. Het wordt ‘een erg toegankelijk stuk’ genoemd.

Posts over de acteurs of over de mensen die backstage werken vallen goed, en krijgen positieve reacties. Aan de andere kant wil Tryater sociale media gebruiken om een open gesprek aan te gaan met hun publiek:

“We willen wel een soort spiegel voorhouden of in ieder geval laten zien wat er aan de hand is in de maatschappij en mensen tot nadenken zetten. Die kant op of die kant op dat moeten ze dan zelf weten. Maar we zijn wel open voor iedereen, dat is wel de opzet.”

Een voorbeeld van een post op sociale media die zo’n gesprek zou moeten uitlokken is het plaatje met de woorden ‘En no?’ als reactie op de verkiezing van Trump.

Maar Tryater vraagt zich wel af of het aangaan van zo’n gesprek wel relevant is voor haar doelgroep:

“Kijk wij kunnen dat posten, maar als je dan zo’n gesprek hebt, gewoon heel praktisch in zo’n supermarkt. Je kan zo’n supermarkt meneer niet vragen van ‘goh, wil je hier even iets over op Facebook zetten?’…. Waarschijnlijk heeft die gewoon geen Facebook want je hebt het over… écht… als ik kijk bij ons in het dorp buurt-supertjes, dat stelt allemaal niks voor, die begrijpen dat niet. Er waren zelfs mensen die begrepen de hele voorstelling niet. We moeten ons publiek niet overschatten hierin.”

 

 

Als je aandacht wilt trekken, moet je ook goed weten wie je zelf bent. ‘Planeet Escher’ is een platform van het Fries Museum, waar een grote hoeveelheid kleine en grote projecten onder vallen. ‘Planeet Escher’ wil verbeelden, verwonderen, inspireren en verbinden. Dit vindt online plaats maar ook vooral offline. Door deze paraplustrategie zoekt ‘Planeet Escher’ in het begin naar een eigen identiteit:

“Ik merk dat ik dat heel moeilijk vind om nog om gewoon te bedenken wat we precies willen communiceren met die paraplu. Eigenlijk van: wat wordt nou je boodschap? (…) En hoe doe je dat dan? Omdat het ook zo vrij is, zijn er honderden boodschappen. Maar je wilt het eigenlijk gewoon verpakken in één ding wat logisch is en waardoor iedereen snapt: oh ja, dit is de bedoeling.”

Een van de strategieën is om de projecten onder de paraplu zélf te laten communiceren. ‘Planeet Escher’ wilde projecten zelf op het online platform laten posten. Dat liep echter mis. Eén van de projecten ging erg snel van start, maar kreeg het technisch niet voor elkaar om het project online te delen:

“We hadden liever een week later gedaan, hadden we iets meer tijd gehad om er zelf bij te zijn überhaupt. Dat kon dus niet. (…) Het bleek dat [ze] niet in planeet Escher live ging communiceren, waardoor er een slag in zat en ja (…) dan mis je het moment zeg maar in planeet Escher.”

Hierop werd door de betrokken professionals een nieuw profiel aangemaakt zodat ze op een logische manier in ‘Planeet Escher’ konden communiceren.

“We gaan externe profielen aanmaken. Gewoon wel met personen, wel met onszelf.”
“Ja onze eigen foto’s wel.”
“Maar dan gewoon: werkt bij Planeet Escher. Dan gewoon een profiel in het teken van Planeet Escher. Ook een beetje het reisbureau idee wat samen met de studenten hadden bedacht.”

Wol op wei, mar nearne hinne1?

Wat duidelijk is geworden uit de ontwikkeltrajecten die we bij ‘Ruimte voor dialoog’ hebben doorlopen dat het helder hebben van je doelgroep, opvallen en het herhalen van je boodschap essentieel is. Voor het ontwikkelen van interactieve sociale media-communicatiestrategieën is echter het scherp hebben van je doelstelling wellicht nog belangrijker. Zonder doelstelling weet je namelijk niet wat je met eventuele aandacht moet, kan of wil. Daardoor is het ook lastig de organisatorische voorwaarden te creëren om een dialoog tot stand te brengen.

Literatuur

Kentridge, R. W., Nijboer, T. C., & Heywood, C. A. (2008). Attended but unseen: Visual attention is not sufficient for visual awareness. Neuropsychologia46(3), 864-869.

Pearce J. M. & Mackintosh N. J. (2010) Two theories of attention; a review and a possible integration. In: Attention and Associative Learning from Brain to Behaviour (eds C. J. Mitchell & M. E. Le Pelley), 1st edn, pp. 11–39. Oxford university press, New York.

Wickens, C. D., & McCarley, J. S. (2008). Applied attention theory.

 

1: Nauta, T. (1990) Foar dy : ik wol fleane as in fûgel. In: Tsjoch 4; Lieten fan Fryske Folkssjongers grutte formaten

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *