Ontwikkeling van methoden voor de interactieve inzet van sociale media rond kunstactiviteiten.
Tools voor cultuurprofessionals.
Hoe kun je het gesprek over en rond kunstactiviteiten tot stand brengen en mogelijk verdiepen? Het onderzoeksproject Ruimte voor dialoog probeert antwoord te geven op die vraag, door het ontwikkelen van sociale media strategieën hiervoor. Zo wilden we de dialoog over of rond datgene dat de betrokken kunstenaars en kunstorganisaties aan de orde wilden stellen een plek geven in een digitale omgeving.

Vijf kunstorganisaties werkten mee door verschillende cases aan te wijzen waarmee we als professionals en onderzoekers aan de slag zijn gegaan. Allereerst zijn sociale media strategieën ontwikkeld voor de voorstelling De wierheid fan Wylgeragea en – in twee fasen - het talentontwikkelingsproject Fulkaans van Keunstwurk. Daarop is gewerkt aan strategieën voor een community rond de tentoonstelling Escher op reis van het Fries Museum, de voorstelling Elkenien is in prutser van Tryater en Natuurlijk klassiek van Stadsschouwburg De Harmonie. Fulkaan kreeg nog een vervolg in NEO (Never Ending Orchestra).

Er valt veel te zeggen over het ontwikkelingsproces dat we met elkaar hebben doorlopen. Op deze website vind je een verzameling van inzichten vanuit verschillende perspectieven, vanuit de onderzoekers, de professionals, docenten en studenten. De aard van de bijdragen is dan ook heel verschillend. Dat nodigt, zo hopen wij, uit tot dialoog. Daarom is er ook een forum op deze website te vinden waarin we, eigen aan de doelstellingen van Ruimte voor dialoog, gezamenlijk verder kunnen bouwen aan kennis over het stimuleren van betekenisvolle interactie op sociale media die bijdragen aan het versterken van het maatschappelijk belang van de kunsten.

Graag tot ziens, ook namens de betrokken professionals,


Antine Zijlstra
(NHL Stenden Hogeschool)


Navigatie

Deze website heeft als doel de bevindingen van het onderzoeksproject ‘Ruimte voor Dialoog’ voor een breder publiek toegankelijk te maken en om tools aan te reiken aan cultuur- en marketingprofessionals uit het werkveld. Om door deze website te navigeren kan een keuze gemaakt worden uit het type inhoud (content: onderzoek → blauw, reflectie → roze, en tools → wit), de organisatie (de cases) waar het over gaat, en de thema’s die uit het onderzoek naar voren kwamen. Deze kunnen als verschillende filters in combinatie met elkaar worden toegepast om alleen die berichten te tonen waar op dat moment interesse voor is. Klik op het minnetje achter het filter of op het filtericoon zelf om het filter te wissen.

Deze website is net beschikbaar. Dat betekent dat er mogelijk nog onvolkomenheden zijn. Laat het ons weten via: info@ruimtevoordialoog.nl

Wanneer de inhoud van de berichten vragen oproept, zien we je reactie graag op het forum. We zetten de dialoog daarover namelijk graag in gang!



Hoe bepaal je de content?

Antine Zijlstra en Sophie Elkhuizen

De kunstactiviteit vormt het uitgangspunt voor het creëren van content voor sociale media platformen. Dat kan te maken hebben met het thema van het kunstwerk of kunstwerken, de betrokken kunstenaar(s), de manier waarop de (artistieke) inhoud is vormgegeven, de relevantie ervan etcetera. Maar dat betekent niet dat alle communicatie puur en alleen over de kunstactiviteit moet gaan. Het is heel goed denkbaar dat de kunstactiviteit aanleiding biedt om een daarmee samenhangend, maar breder thema tot onderwerp te maken. Met het oog op het stimuleren van een dialoog heeft dit zelfs de voorkeur. Het gaat hier dus niet zo zeer om een communicatieboodschap (het zenden van informatie, i.e. eenzijdige communicatie), maar, zeker in het geval van bijvoorbeeld een subjectiverende strategie, eerder om een discussiethema dat zal leiden tot discussie en dialoog, een thema dat ruimte biedt voor verschillende invalshoeken, opvattingen en perspectieven waardoor interactie gestimuleerd wordt. Daardoor krijgen de participanten de mogelijkheid om een eigen plaats in te nemen in het gesprek, vanuit hun eigen persoonlijke belevingen, gedachten en opvattingen en neemt de (persoonlijke) relevantie van de interactie toe.

Het is hiervoor belangrijk om te weten wat leeft voor het publiek. Wat zijn actuele thema’s die spelen? Regionaal, landelijk, en ook mondiaal. Waar hebben mensen het over? Haak hierbij aan. Dit maakt het voor mensen interessant en relevant om te investeren in de discussie (agenda setting).

Daarnaast is het van belang te bepalen vanuit welke invalshoek/perspectief het verhaal verteld wordt (framing). Het gaat er dan ook om welke context aangebracht wordt. Dit beïnvloedt de manier waarop dingen begrepen worden. Zeker op sociale media is de kans aanwezig dat het verhaal als het ware van zijn context los gaat zingen en daarmee dus ook een eigen leven gaat leiden. Dat hoeft, afhankelijk van het doel van de kunstactiviteit, geen probleem te zijn. Sterker nog, in sommige gevallen kan het zelfs wenselijk zijn dat een dialoog zich als het ware door ontwikkelt buiten de kaders van de oorspronkelijke activiteit, maar het is wel een aandachtspunt tijdens het opstellen van een communicatiestrategie.

Door middel van priming kan in een verhaal accenten aangebracht worden. Daarmee stuur je als het ware naar welke aspecten van het verhaal de aandacht uit gaat. Hier kan je als organisatie keuzes in maken die bijvoorbeeld weer samenhangen met de missie van de organisatie en het doel van de kunstactiviteit.

Overigens speelt de digitale geletterdheid van je doelgroep hierin ook een rol. Niet iedere groep is even bekend met sociale media, of mogelijk alleen met bepaalde kanalen. Ook hier geldt dus dat het noodzakelijk is om je publiek te kennen. Voor wie is de kunstactiviteit bedoeld? Wat zijn de kenmerken van deze doelgroep? Welke implicaties heeft dit voor de manier waarop sociale media toegepast kunnen worden?

Als duidelijk is wat de inhoud van de communicatie zal zijn, dan is een volgende stap na te denken over hoe dit vormgegeven gaat worden. Foto’s, audio, lm, tekst? Deze keuze hangt ook samen met welk sociale-mediakanaal je gebruikt of welke platformen je combineert. Zoals hiervoor al duidelijk werd heeft ieder kanaal zijn eigen specifieke kenmerken en die beïnvloeden de content die je er op kan plaatsen, maar die kenmerken bepalen bijvoorbeeld ook in welke mate interactie mogelijk is. Zo zal Twitter zich overwegend minder goed lenen voor interactieve discussie naar aanleiding van een thema dan bijvoorbeeld een forum of zelfs Facebook.

Ontwerpeisen en richtlijnen

  • Voor het bepalen van de inhoud van de communicatie is het doel van de activiteit en de missie van de organisatie uitgangspunt. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van agenda setting, framing en priming voor het aanscherpen van de inhoud.
  • Maak een zorgvuldige afweging: welk sociale-mediakanaal gebruik je? Afhankelijk van het doel van de activiteit, de doelgroep en boodschap. Voor ieder kanaal gelden andere regels, ook dit dient te worden meegenomen in de afweging.
  • Als de juiste toepassing niet voor handen is, dan bestaat ook de mogelijkheid om zelf iets te ontwerpen. De vraag is of daarvoor de benodigde expertise in huis is. Vaak is samenwerking met andere organisaties of professionals noodzakelijk. Daarbij is het belangrijk om te voorkomen dat artistieke belangen botsen met bijvoorbeeld technologische belangen.
  • Het is ook belangrijk om de digitale geletterdheid van je publiek te kennen. Niet alle doelgroepen beschikken over dezelfde kennis wat betreft het gebruik van internet en sociale media. Als je doelgroep uit kinderen bestaat spelen ook weer andere afwegingen een rol. Zorg dat je hiervan bewust bent.
  • Wees ‘onprofessioneel’: durf fouten te maken en durf ook empathisch te zijn. Netwerkanalyses van specifieke praktijkcases laten zien dat een al te formele en afstandelijke toon de drang van mensen om interactie aan te gaan niet bevordert. Vaak is het zoeken naar de juiste toon en de juiste content. En al doende leert men.

Een overzichtelijke tool voor het bepalen van content vind je hier.

De literatuur die gebruikt is voor dit artikel vind je in de literatuurlijst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *