Ontwikkeling van methoden voor de interactieve inzet van sociale media rond kunstactiviteiten.
Tools voor cultuurprofessionals.
Hoe kun je het gesprek over en rond kunstactiviteiten tot stand brengen en mogelijk verdiepen? Het onderzoeksproject Ruimte voor dialoog probeert antwoord te geven op die vraag, door het ontwikkelen van sociale media strategieën hiervoor. Zo wilden we de dialoog over of rond datgene dat de betrokken kunstenaars en kunstorganisaties aan de orde wilden stellen een plek geven in een digitale omgeving.

Vijf kunstorganisaties werkten mee door verschillende cases aan te wijzen waarmee we als professionals en onderzoekers aan de slag zijn gegaan. Allereerst zijn sociale media strategieën ontwikkeld voor de voorstelling De wierheid fan Wylgeragea en – in twee fasen - het talentontwikkelingsproject Fulkaans van Keunstwurk. Daarop is gewerkt aan strategieën voor een community rond de tentoonstelling Escher op reis van het Fries Museum, de voorstelling Elkenien is in prutser van Tryater en Natuurlijk klassiek van Stadsschouwburg De Harmonie. Fulkaan kreeg nog een vervolg in NEO (Never Ending Orchestra).

Er valt veel te zeggen over het ontwikkelingsproces dat we met elkaar hebben doorlopen. Op deze website vind je een verzameling van inzichten vanuit verschillende perspectieven, vanuit de onderzoekers, de professionals, docenten en studenten. De aard van de bijdragen is dan ook heel verschillend. Dat nodigt, zo hopen wij, uit tot dialoog. Daarom is er ook een forum op deze website te vinden waarin we, eigen aan de doelstellingen van Ruimte voor dialoog, gezamenlijk verder kunnen bouwen aan kennis over het stimuleren van betekenisvolle interactie op sociale media die bijdragen aan het versterken van het maatschappelijk belang van de kunsten.

Graag tot ziens, ook namens de betrokken professionals,


Antine Zijlstra
(NHL Stenden Hogeschool)


Navigatie

Deze website heeft als doel de bevindingen van het onderzoeksproject ‘Ruimte voor Dialoog’ voor een breder publiek toegankelijk te maken en om tools aan te reiken aan cultuur- en marketingprofessionals uit het werkveld. Om door deze website te navigeren kan een keuze gemaakt worden uit het type inhoud (content: onderzoek → blauw, reflectie → roze, en tools → wit), de organisatie (de cases) waar het over gaat, en de thema’s die uit het onderzoek naar voren kwamen. Deze kunnen als verschillende filters in combinatie met elkaar worden toegepast om alleen die berichten te tonen waar op dat moment interesse voor is. Klik op het minnetje achter het filter of op het filtericoon zelf om het filter te wissen.

Deze website is net beschikbaar. Dat betekent dat er mogelijk nog onvolkomenheden zijn. Laat het ons weten via: info@ruimtevoordialoog.nl

Wanneer de inhoud van de berichten vragen oproept, zien we je reactie graag op het forum. We zetten de dialoog daarover namelijk graag in gang!



Onderzoek  +  Modereren  +  

Voorstudie: Motieven voor het online delen van kunstervaringen – Tryater: ‘Thúsfront’

Janet Boersma-Stouwdam

Het project ‘Ruimte voor dialoog’ is gericht op de interactieve inzet van sociale media rondom kunstactiviteiten. De veronderstelling dat mensen ook via online media over kunst willen praten, is mede gebaseerd op een voorstudie die voorafgaand aan het onderzoeksproject is uitgevoerd rond de voorstelling ‘Thúsfront’ van het Friese toneelgezelschap Tryater. Negen bezoekers van de reizende voorstelling, die actief waren op het Twitter- en Facebookkanaal van het toneelgezelschap, zijn gevraagd waarom zij hun ervaringen online delen. De belangrijkste drijfveer om een post te plaatsen, een bericht te delen of met een like te reageren, is dat dit volgens hen de kunstervaring versterkt. Maar hun enthousiasme op sociale media mag ook gezien worden als steun aan de organisatie en een latente behoefte om andere potentiele bezoekers te inspireren en daarmee in contact te komen.
In dit artikel leest u hoe het onderzoek is uitgevoerd en welke inzichten dit heeft opgeleverd.

Online delen versterkt de kunstervaring
Het belangrijkste motief voor mensen om over theaterbezoek willen praten, is om de eigen ervaring te versterken. De voorstelling prikkelt het inlevingsvermogen van het publiek, roept emoties op en activeert verschillende perspectieven op het onderwerp dat de voorstelling aan de orde stelt.
Een online geschreven bericht is in eerste instantie een reflectie op deze drie aspecten van de ervaring. Er wordt vooral geprobeerd om uitdrukking te geven aan het onderwerp van de voorstelling en de emoties die het bezoek opriep. Soms in de vorm van een geschreven bericht, zoals in het voorbeeld hieronder, door Sip van Gelder wordt gedaan.

Maar niet iedereen voelt zich even bekwaam om ervaringen in woorden uit te drukken, dus ook een like kan worden gekozen als een vorm van expressie. Als mensen voorafgaand aan hun bezoek aan ‘Thúsfront’ reageren op een socialemediapost, die over de inhoud van de voorstelling gaat, dan wordt dat door hen ook als een bijdrage aan de ervaring van de voorstelling beschouwd. De voorstelling wordt door vrijwel niemand kritisch besproken. “Beleven is niet hetzelfde als analyseren, je moet niet op de stoel van de recensent gaan zitten”, aldus een van de respondenten.

Mensen die een post of like plaatsen, zo gaven de 9 respondenten aan, doen dat vooral om hun eigen theaterervaring te versterken. Ze staan wel open voor een reactie, met name van de theatermakers, maar zijn niet uit op een onlinedialoog. Ze zijn vooral bang dat reacties van andere bezoekers kunnen ontaarden in discussie en gaan meningsvorming daarom liever uit de weg.

Online delen draagt bij aan het succes van de voorstelling en de band met de organisatie
Alhoewel het belangrijkste motief het versterken van de eigen ervaring was, waren de respondenten zich allen bewust van het wervende effect dat hun enthousiasme op sociale media op anderen kan hebben. Vrienden van Tryater ervoeren de interactie rond de voorstelling vooral als een vorm van betrokkenheid naar hun club. Een reactie op een onlinebericht weerspiegelt de band met de organisatie en de waardering voor de rol die zij vervult in de ontwikkeling van de Friese kunst en cultuur. Ze willen wel herkend worden als fan van de organisatie en voelen zich comfortabel bij een actief aandeel in de promotie van activiteiten. Online-interactie versterkt de band met de organisatie. Als er contact is met theatermakers, dan wordt dat als onderdeel van de theaterervaring beschouwd. Contact met een medewerker van Tryater daarentegen wordt geïnterpreteerd als een aandeel in de promotie. Daarmee wordt niet alleen het kortetermijneffect van kaartverkoop beoogd, maar ook de ondersteuning van de organisatie in haar missie en visie op de lange termijn.

Voorstellingsgeoriënteerde bezoekers, die wat verder van de organisatie af staan en voornamelijk op de voorstelling ‘Thúsfront’ zijn afgekomen, ervaren eveneens dat hun onlineconversatie promotionele waarde heeft. Voor hen ligt het accent meer op het onder de aandacht brengen van de voorstelling, dan op de organisatie Tryater. Zij hopen met hun openbare reacties op een volle zaal, waardoor hun beleving van ‘het avondje uit’ versterkt wordt. Een respondent had op Twitter een kritische noot geuit over de akoestiek op een bepaalde locatie. Ze had een uitgebleven reactie van Tryater hierop gewaardeerd, omdat haar bericht in de kern als opbouwende feedback was bedoeld. De kunstinstelling helpen in het realiseren van een succesvolle kunstactiviteit onder optimale omstandigheden, kan een motief zijn voor een online dialoog.

Online delen leidt tot sociale interactie
Die optimale omstandigheden kunnen ook bestaan uit mogelijkheden tot sociale interactie. Achter het online delen van de eigen kunstervaring gaat een latente behoefte schuil om in contact te komen met mensen, die ook van een dergelijke voorstelling kunnen genieten of via kunst over thema’s willen praten. “Mooie dingen delen met mensen die daar ook van kunnen genieten” is een belangrijke drijfveer, aldus een van de bezoekers. Hij bezoekt als vriend van het theatergezelschap de voorstelling meestal in de theaterzaal van Tryater en ontmoet daar zijn vaste netwerk. Na afloop van de voorstelling ‘Thúsfront’ praat hij in de foyer graag met eigen gezelschap over zijn artistieke ervaring, als het kan óók met de kunstenaars. Hij staat daarnaast ook open voor een dialoog met nieuw publiek. Praten over kunst doet hij liever face to face, dan online. Zijn Facebookberichten zijn daarom niet gericht op interactie, maar mogen door publiek wel opgevat worden als een uitnodiging om een gemeenschappelijke ervaring op te doen, om daar vervolgens in de offlinesfeer over te praten. Een respondent, die nog onbekend was met theater, hoopte met haar Twitteractiviteit mensen te inspireren voor deze kunstvorm, zodat zij mogelijk in de toekomst nieuwe contacten op zou kunnen doen.

Bezoekers die de reizende voorstelling op een andere locatie, zoals bijvoorbeeld het dorpshuis te Wirdum bezochten, hadden iets vaker relaties uit hun leefwereld op het oog als ze een post op sociale media plaatsten. Het thema van de voorstelling speelde daarin een belangrijke rol. De voorstelling ‘Thúsfront’ ging namelijk over het turbulente leven van de achterblijvende familie van jonge militairen die naar het front zijn uitgestuurd. Dit heeft ook mensen naar de voorstelling getrokken die zich daar persoonlijk mee konden identificeren. Een van de respondenten plaatste op Twitter en Facebook een bericht waarin ze refereert aan ervaringen uit haar eigen leven (zie de afbeelding hieronder0. Voor haar persoonlijke volgers op Twitter was dit een aanknopingspunt om nog eens door te praten over die fase in haar leven. Er was niet online op haar bericht gereageerd. Maar als acteurs, Tryater of bezoekers dat wel hadden gedaan, dan was ze daar zeker op ingegaan. Door online over haar theaterervaring te praten, maakte zij ook ervaringen uit haar leefwereld bespreekbaar.

Reacties op de voorstelling van een respondent op Twitter (links) en het Facebookaccount Tryater (rechts).

Conclusie

Uit de interviews is gebleken dat er een groep bezoekers is die de beleving van de voorstelling graag online deelt. Men is niet uit op een dialoog via Facebook en Twitter, maar staat wel open voor reacties, met name van de theatermakers. De drie belangrijkste motieven om via sociale media over kunstactiviteiten te praten zijn om de eigen ervaring te versterken, een band met de organisatie vorm te geven, of met mensen in contact te komen.

 

Als je geïnteresseerd bent in de manier waarop dit onderzoek tot stand is gekomen, dan kun je de publicatie opvragen door een e-mail te sturen aan Janet Boersma-Stouwdam, j.boersma-stouwdam@nhl.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *