Navigatie
Deze website heeft als doel de bevindingen van het onderzoeksproject ‘Ruimte voor Dialoog’ voor een breder publiek toegankelijk te maken en om tools aan te reiken aan cultuur- en marketingprofessionals uit het werkveld. Om door deze website te navigeren kan een keuze gemaakt worden uit het type inhoud (content: onderzoek → blauw, reflectie → roze, en tools → wit), de organisatie (de cases) waar het over gaat, en de thema’s die uit het onderzoek naar voren kwamen. Deze kunnen als verschillende filters in combinatie met elkaar worden toegepast om alleen die berichten te tonen waar op dat moment interesse voor is. Klik op het minnetje achter het filter of op het filtericoon zelf om het filter te wissen.Hoe zorg je ervoor dat de dialoog tot stand komt?
Antine Zijlstra en Sophie Elkhuizen
Een van de belangrijkste voordelen van sociale media is de potentie die zij bieden als het gaat om dialoog en interactie. Maar dat gebeurt niet automatisch. Maar hoe zorg je ervoor dat de kans dat die dialoog en interactie daadwerkelijk tot stand komen zo groot mogelijk is.
Een belangrijk fundament voor interactie en dialoog is het mogelijk maken van community-vorming. Binnen dit onderzoek richten wij ons op zogenoemde communities of practice. Een dergelijke community is een groep mensen die bepaalde kennis en vaardigheden of professie delen en op basis van gedeelde interesses bij elkaar komen. Het belangrijkste kenmerk van een dergelijke community is dat de leden door een proces van het delen van informatie en ervaringen van elkaar leren. Op die manier kunnen de leden van de groep zich zowel persoonlijk als professioneel ontwikkelen. Voor dit onderzoek zijn vooral digitale communties of practice interessant. Belangrijk is op te merken dat pas van een digitale community gesproken wordt wanneer er meer gebeurt op sociale media dan alleen het creëren en aanbieden van content. Een belangrijke voorwaarde is dat er samenwerking tussen professionals en gebruikers en/of gebruikers onderling plaatsvindt. En deze samenwerking dient ook nog eens verduurzaamd te worden, in die zin dat deze voor langere tijd blijft bestaan.
De principes voor het ontwikkelen van communities of practice zijn:
- Ontwerp voor evolutie (in plaats van voor een statische omgeving);
- Open een dialoog tussen inside en outside perspectieven;
- Nodig uit tot verschillende niveaus van participatie;
- Ontwikkel zowel een publieke als een private ruimte voor de community;
- Focus op waarde: in verband met kunstorganisaties vooral verbonden met de artistieke waarden, de doelen die verbonden zijn met wat de kunstenaar of kunstorganisatie teweeg wil brengen op het niveau van het publiek en de maatschappij;
- Combineer vertrouwelijkheid met prikkeling (uitdaging);
- Creëer een ritme voor de community.
Ontwerpeisen en richtlijnen
- Interactie en dialoog op sociale media komen niet automatisch tot stand. Daarvoor is het tot stand brengen van een community van belang. De zeven ontwikkelingsprincipes kunnen helpen bij dit proces.
- Maak duidelijk dat het de bedoeling is om te participeren en richt de(digitale)omgeving zo in dat deze uitstraalt/uitdraagt dat de deelnemers (meer of minder) actief participeren.
- Zorg voor laagdrempeligheid en ondersteun participanten indien nodig.
- Maak de interactie niet te talig. Zorg dat er naast gesprekken en geschreven reacties, ook op andere manieren gereageerd kan worden (bijvoorbeeld in beeld), vooral ook omdat het affectieve domein zich niet altijd goed in taal laat vangen en juist affectief leren draagt bij aan transformatieve leerprocessen en kunnen iemand diepgaand en blijvend veranderen (i.e. leren).
- Alleen blootgesteld worden aan kunstwerken is niet genoeg om iemand te veranderen, ook kritische reflectie is nodig. Hiervoor is het belangrijk dat deze reflectie gestimuleerd wordt door de content van de communicatie (discussiethema).
- Organiseer een ‘podium’ organiseren waarop de resultaten gevierd worden. Dit bevordert de positieve identiteitsvorming en werkt sterk motiverend (dus met de resultaten naar buiten treden, zichtbaar maken). Dit is overigens mogelijk niet voor alle strategieën relevant, maar zeker binnen de kwalificerende strategie kan dit positief werken.
- Denk eraan dat niet alle community-activiteiten digitaal hoeven te zijn: Combineer online en live-activiteiten.
De literatuur die gebruikt is voor dit artikel vind je in de literatuurlijst.

